Ήταν Αύγουστος, μια εβδομάδα πριν την μεγάλη γιορτή της
ορθοδοξίας περίπου. Θυμάμαι έναν καταγάλανο ουρανό εκείνη την μέρα και
έναν ασυνήθιστα φωτεινό ήλιο σαν κι αυτούς που είναι απίθανο να
αντικρίσεις πια στα μεγάλα αστικά κέντρα. Το χωριό κατάμεστο από κόσμο,
όπως συνηθίζεται μέρες εορτών, έλαμπε σαν να ήταν κτισμένο από ατόφιο
χρυσάφι. Το μόνο σκιερό μέρος εκείνη την ώρα η πλατεία του χωριού, κάτω
από τον γερασμένο πλάτανο. Έξι τραπεζάκια όλα κι όλα, από το μικρό
καφενεδάκι του χωριού, έξι τραπεζάκια από εκείνα τα ξύλινα τα κλασσικά
με το μάρμαρο επάνω. Γεμάτα όλα από παρέες ντόπιων, παππούδες όλοι τους
που αποφάσισαν να μην αφήσουν τον τόπο τους και να γεράσουν εκεί όπου
γεννήθηκαν παρέα με τον πλάτανο, που από μπροστά του πέρασαν γενιές και
γενιές.
Σ’ ένα από τα τραπεζάκια ένα ασυνήθιστο θέαμα επικρατούσε
σύμφωνα με τις επιταγές της σύγχρονης πραγματικότητας αλλά εντελώς
συνηθισμένο στα παραμύθια που μας άρεσαν να ακούμε μικροί. Λοιπόν, σ’
αυτό το τραπεζάκι ο μπάρμπα-Γιώργης καθόταν και γύρω του ένα μπουλούκι
μικρά παιδιά, με μάγουλα αναψοκοκκινισμένα από το παιχνίδι τους και τον
αυγουστιάτικο ήλιο, με στοματάκια ορθάνοικτα και μάτια προσκολλημένα στο
βαθειά σκαμμένο από τον αμείλικτο χρόνο πρόσωπο του μπάρμπα-Γιώργη.
Εκεί,
ο μπάρμπα-Γιώργης καθόταν ευθυτενής και περήφανος, όπως περήφανα έζησε
όλη την ζωή του, τους διηγούνταν ιστορίες από το παρελθόν του, πολλές
από τις οποίες έμοιαζαν σαν παραμύθια για αυτά τα μικρά
αναψοκοκκινισμένα αγγελούδια, αφού κανείς σε αυτή την χώρα που
γεννήθηκαν, κανείς από τους διοικούντες δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ για αυτά
να γνωρίσουν την ιστορία του τόπου τους. Αν δεν είχε ιστορίες να τους
πει αυτός ο περήφανος γέροντας. Ο μπάρμπα-Γιώργης είχε γεννηθεί κατά τον
Α’ παγκόσμιο πόλεμο, κάτω από αντίξοες συνθήκες. Ένα ακόμη παιδί του
πολέμου. Τα παιδικά του χρόνια δύσκολα, ένα δημοτικό κατάφερε να βγάλει
μόνο. Τους έλεγε ιστορίες για το διάστημα του μεσοπολέμου, τις δύσκολες
συνθήκες διαβίωσης που επικρατούσαν σε τούτο το τόπο, για τον Β’
παγκόσμιο πόλεμο, την κατοχή, τον εμφύλιο σπαραγμό, την μεταπολίτευση,
όχι όμως μέσα από το οπτικό πεδίο ενός ιστορικού, αλλά από μια εντελώς
προσωπική οπτική γωνία. Όλα τους τα εξιστόρησε ο μπάρμπα-Γιώργης, όλα
έως ότου ο ήλιος άρχισε να δύει αποχωρώντας κι αυτός περήφανα από το
σκηνικό της μέρας.
Μια μονάχα ιστορία δεν τους είπε, μια ιστορία
που σε κανέναν ποτέ του δεν είπε τίποτα, απλώς περιορίστηκε σε μια
αναφορά ότι κάποτε είχε παντρευτεί μια όμορφη ξανθιά κοπέλα. Πράγματι, ο
μπάρμπα-Γιώργης ήταν κάποτε παντρεμένος με μια κοπέλα, πολλοί από τους
συγχωριανούς του της είχαν προδώσει τον τίτλο της ομορφότερης κόρης του
τόπου τους. Μαζί της έκαναν δύο παιδιά, τα οποία ζούνε στα ξένα, ο γιός
του στην Αγγλία και η κόρη του στις Ηνωμένες Πολιτείες, παιδιά που η
πατρίδα τους δεν μπόρεσε να τα κρατήσει λόγω των άστοχων για μια ακόμη
φορά πολιτικών της κινήσεων. Η γυναίκα του είχε πεθάνει πριν πέντε
περίπου χρόνια. Έκτοτε, ζούσε μονάχος, μάθαινε αραιά και που νέα των
παιδιών του και περίμενε πια υπομονετικά το πέρας των ημερών του.
Γιατί
τάχα να μην έχει αναφέρει τίποτα για εκείνη, για τον έγγαμο βίο του,
για τις στιγμές μαζί της παρά μόνο να αναλώνεται σε απλές αναφορές του
τύπου: κάποτε ήμουν παντρεμένος, η γυναίκα μου πέθανε πριν πέντε χρόνια,
έχω δυο παιδία που ζουν στα ξένα? Όλη την υπόλοιπη ζωή του την θυμόταν
με μια αξιομνημόνευτη διαύγεια, αλλά όποτε τον ρωτούσαν για αυτή την
περίοδο της ζωής του αρνιόταν να μιλήσει προφασιζόμενος πάντα ότι δεν
θυμόταν τίποτα. Οι άνθρωποι τον παρεξηγούσαν για την εν λόγω στάση του,
τον επέκριναν για την σκληρότητα του, άλλοι τον κατηγόρησαν μάλιστα για
το πόσο σκληρός και τραχύς άνθρωπος είναι, χωρίς ίχνος αισθημάτων μέσα
του και αμφέβαλαν αν ποτέ του είχε αγαπήσει τούτη την γυναίκα ή απλώς
την παντρεύτηκε έτσι απλά για να τον υπηρετεί και να του ικανοποιεί όλες
τις απαιτήσεις του. Αντιθέτως, ο μπάρμπα-Γιώργης τους ανταπαντούσε σε
όλες αυτές τις κατηγορίες με ένα καλοσυνάτο χαμόγελο και συνέχιζε την
μοναχική του πορεία στην ζωή.
Καμιά φορά, εκεί που κάθομαι στο
γραφείο μου και ηρεμώ μετά την δουλειά, ενθυμούμαι τον μπάρμπα-Γιώργη
και την στάση του πάνω σε αυτό το θέμα. Τώρα, που πέρασαν τα χρόνια, τον
δικαιολογώ απόλυτα για την θέση που υποστήριζε. Αυτός, ο σχεδόν
αγράμματος γεροντάκος γνώριζε την ζωή πολύ περισσότερο από τον κάθε
γραμματιζούμενο. Γνώριζε πώς να ζει στο παρόν και μόνο σε αυτό, ήξερε να
ζει με όλο του το πάθος, με όλο του το «είναι» τις στιγμές που πέρασε
με αυτή την γυναίκα, γιατί πολύ απλά ζούσε το παρόν μαζί της και στα
καλά και στα άσχημα. Δεν υπολόγισε ποτέ του στο παρελθόν, ούτε
προσδοκούσε τίποτα στο μέλλον από την στάση που διατηρούσε την παρούσα
στιγμή, από την ένταση των συναισθημάτων του, από το πάθος του. Ζούσε
για να ζει μαζί της όλες τις στιγμές σαν να ήταν μοναδικές, δεν είχε
σχέδιο, δεν έκτιζε ούτε προσδοκούσε τίποτα. Αυτός ήταν ο λόγος που δεν
ανέφερε τίποτα για την γυναίκα του, για τις στιγμές τους, για να μην
ξεχάσει αυτά που είχε ζήσει, να μην λησμονήσει τίποτα από αυτήν, από την
γυναίκα του, από την σχέση τους. Όλοι αυτοί που τον κατηγορούσαν και
τον παρεξηγούσαν, αλλά και όλοι εμείς που θα αντιδρούσαμε το ίδιο
απέναντι του έχουμε τελικά ξεχάσει την ζωή μας, αφού την μεταμφιέσαμε σε
ανάμνηση. Στο τέλος, όλοι εμείς πεθαίνουμε, όπως έχει πεθάνει τώρα πια
και ο μπάρμπα-Γιώργης, αλλά με μια διαφορά: ο αγράμματος αλλά περήφανος
και ευθυτενής γεροντάκος πέθανε γνωρίζοντας τι έζησε, ενώ εμείς
πεθαίνουμε χωρίς να γνωρίζουμε ουσιαστικά τι ζήσαμε….
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου